Rhentu Preifat a Gwahaniaethu yng Nghymru
Mae’r sector rhentu preifat yng Nghymru wedi gweld datblygiad cyfreithiol pwysig.
Daeth amddiffyniadau gwrth-wahaniaethu newydd i rym yng Nghymru ar 1 Mehefin 2026. Er bod Cymru eisoes yn gweithredu o dan fframwaith Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016, mae’r diwygiadau diweddaraf yn cryfhau hawliau tenantiaid sydd â phlant neu sy’n derbyn budd-daliadau lles. Mae William Watkins, Partner yn ein tîm Ymgyfreitha Masnachol, yn esbonio’r newidiadau ac yn ystyried yr hyn y mae angen i landlordiaid ei wneud.
Dod â Pholisïau “Dim Plant” a “Dim DSS” i Ben
Y newid mwyaf arwyddocaol yw cyflwyno dau deler sylfaenol newydd i’r rhan fwyaf o gontractau meddiannaeth o dan gyfraith tai Cymru.
O 1 Mehefin 2026, ni chaiff landlordiaid:
- Atal tenantiaid rhag hawlio budd-daliadau lles.
- Gosod gwaharddiadau cyffredinol ar blant sy’n byw mewn eiddo rhent neu’n ymweld ag ef.
Bwriad y darpariaethau hyn yw dileu arferion a adwaenir yn gyffredin fel polisïau “Dim DSS” a “Dim Plant”, sydd yn hanesyddol wedi cyfyngu ar fynediad at dai i deuluoedd ac aelwydydd incwm isel. Mae’r diwygiadau yn creu amddiffyniadau statudol o fewn contractau meddiannaeth, sy’n golygu nad yw unrhyw delerau contract anghydnaws fel arfer yn orfodadwy.
Hawliau Plant mewn Contractau Meddiannaeth
Mae darpariaeth newydd yn rhoi’r hawl i ddeiliaid contract ganiatáu i bobl dan 18 oed fyw yn eu cartref neu ymweld ag ef. Dim ond os gall landlord ddangos bod y cyfyngiad yn ffordd gymesur o gyflawni amcan cyfreithlon y caiff ymyrryd â’r hawl hon.
Yn ymarferol, mae hyn yn golygu na all landlordiaid wrthod tenantiaeth yn syml oherwydd bod gan ymgeisydd blant. Rhaid i unrhyw gyfyngiad gael ei gyfiawnhau’n wrthrychol yn hytrach na bod yn seiliedig ar bolisi cyffredinol.
Amddiffyniad i Hawlwyr Budd-daliadau
Mae’r ail ddarpariaeth newydd yn atal landlordiaid rhag gwahardd tenantiaid rhag derbyn budd-daliadau lles. Mae’r newid hwn yn mynd i’r afael yn uniongyrchol â phryderon hirsefydlog ynghylch gwahaniaethu yn erbyn aelwydydd sy’n dibynnu ar gymorth tai neu fudd-daliadau eraill.
O ganlyniad, ni ddylai landlordiaid ac asiantau gosod yng Nghymru bellach hysbysebu neu weithredu polisïau sy’n eithrio ymgeiswyr dim ond am eu bod yn hawlio budd-daliadau.
Beth Sydd Angen i Landlordiaid Ei Wneud
Mae’r newidiadau yn berthnasol i’r rhan fwyaf o gontractau meddiannaeth safonol diogel, safonol tymor penodol a safonol cyfnodol. Mae’n ofynnol i landlordiaid hysbysu deiliaid contract presennol am y telerau newydd a darparu datganiadau ysgrifenedig wedi’u diweddaru neu hysbysiadau amrywiad erbyn 14 Mehefin 2026.
Edrych Ymlaen
Mae diwygiadau 2026 yn gam penodol ond arwyddocaol tuag at wella mynediad at dai yng Nghymru. Yn hytrach nag ailwampio’r sector rhentu preifat yng Nghymru yn llwyr, mae’r newidiadau’n canolbwyntio ar leihau gwahaniaethu a sicrhau nad yw teuluoedd â phlant a phobl sy’n derbyn budd-daliadau yn cael eu heithrio’n annheg rhag cael llety rhent. Ynghyd â’r amddiffyniadau ehangach a gyflwynwyd eisoes gan Ddeddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016, mae’r mesurau hyn yn atgyfnerthu dull Cymru o greu marchnad rhentu decach a mwy diogel.
Sut Gallwn Ni Helpu?
Yn Harding Evans, mae gennym dîm arbenigol i gynorthwyo landlordiaid, boed hynny’n paratoi ac adolygu contractau, ehangu eich portffolio, cynorthwyo gydag anghydfodau neu drosglwyddo eich eiddo i ymddiriedolaethau.
Cysylltwch â’r tîm heddiw i gael rhagor o wybodaeth.
